Stress en trauma
Traumatische gebeurtenissen beïnvloeden je stemming en gedrag
Een traumatische gebeurtenis zet heel je, innerlijk, leven op zijn kop. Emoties, gevoelens en allerlei gedachten en overtuigingen beïnvloeden je stemming en je gedrag. Als je een vrolijke spontane persoonlijkheid had kun je (tijdelijk) veranderen in een meer teruggetrokken, nerveus en angstig persoon. Je normale manier van reageren kan veranderen, doordat je nu sneller boos, narrig, en gespannen reageert. Het vertrouwen dat je had in de mensen en in de wereld om je heen kan mogelijk niet meer voelbaar zijn. Je merkt dat je minder kunt hebben. Je emoties kunnen je in de weg zitten of ze drijven je onbewust of ongewild voort op een onprettige en soms zelf- vernietigende manier.
Hoe werken gevoelens en emoties precies in ons leven?
Gevoelens en emoties als kompas
Gevoelens en emoties geven kleur aan je leven. Ze zorgen voor kracht en geven richting. Ze werken ook als signaalfunctie als er gevaar dreigt. Ze geven daarmee belangrijke informatie. Heel basaal is het 'wel of niet pluis gevoel', zodat je ervaart waar en bij wie jij wel of niet veilig bent. Door gevoelens en emoties heel goed te leren kennen, leer je ze ook onderscheiden en binnen grenzen houden. Wanneer gevoelens duidelijke kaders hebben kunnen ze vrij stromen als ze in jou in beweging worden gebracht kunnen ze als gids dienen om je door levenservaringen heen te loodsen.
We kennen zes universele basisemoties en allerlei variaties daarop:
-
Vreugde: liefde, blijdschap, bewondering, hoop, trots.
-
Verdriet: droevigheid, leed, spijt, berouw, schuldgevoel, neerslachtigheid, eenzaamheid, somberheid.
-
Angst: vrees, piekeren, wanhoop, wantrouwen, schaamte, paniek, schrik, schok, nerveus.
-
Woede:haat, jaloezie, verwijt, afgunst, agressie, drift.
-
Verbazing:verwondering, versteld staan, bevreemd zijn, verbijstering, ongeloof.
-
Afkeer: afschuw, walging, gruwel, weerzin, verfoeilijkheid, minachting, verachting.
Wat is het verschil tussen een gevoel en een emotie?
-
Een gevoel is een innerlijke beleving naar aanleiding van een prikkel die van buitenaf komt of van binnenuit ontstaat. Voorbeelden zijn het voelen van een stoel als je er op zit, of de pijn van een gekneusde knie, of het verdriet over het gemis van een dierbare.
-
Emoties zijn gevoelsmatige en lichamelijke prikkels die aanzetten tot actie. Het lichaam reageert direct als het aangestuurd wordt door een emotie. Voorbeelden zijn dat de ogen vaker gaan knipperen als je je nerveus voelt, het bloed sneller gaat stromen om direct te kunnen bewegen, of dat de lichaamstemperatuur en de hartslag verhogen bij dreigend gevaar of juist verlagen als de moed je in de schoenen zakt.